Czyste Powietrze zmienia zasady. Właściciele domów dostaną więcej czasu

Właściciele starszych domów w Grybowie i innych miejscowościach Małopolski będą mogli łatwiej sięgnąć po dotację na termomodernizację. Zmiany obejmą nie tylko dostęp do programu, lecz także wysokość wsparcia, terminy realizacji i dokumentowanie wykonanych prac. Dla części osób oznacza to mniej formalności, ale nie wszystkie zasady zostaną poluzowane.

Od 20 lipca 2026 r. program Czyste Powietrze będzie działał według rozszerzonych zasad. Za przyjmowanie, rozpatrywanie i rozliczanie wniosków w Małopolsce odpowiada Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.

• Nowi właściciele starszych domów zyskają dodatkową drogę do dotacji
• Wyższe limity obejmą ocieplenie i wymianę stolarki
• Dokumenty łatwiejsze do uzyskania, ogrzewanie elektryczne z ograniczeniem

Nowi właściciele starszych domów zyskają dodatkową drogę do dotacji

Dotychczas jednym z warunków było posiadanie nieruchomości przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Od tego wymogu pojawią się kolejne wyjątki.

Z programu będą mogły skorzystać osoby, które nabyły dom przez zasiedzenie. Uprawnieni będą także właściciele lub współwłaściciele posiadający nieruchomość od minimum roku, jeśli kupili albo otrzymali od rodziców lub dziadków co najmniej 50 proc. udziałów.

Zmiana może mieć znaczenie przede wszystkim dla osób, które przejęły starszy dom w rodzinie i chcą szybko rozpocząć jego modernizację. Przed złożeniem wniosku trzeba będzie jednak sprawdzić, czy sposób nabycia nieruchomości oraz udział własnościowy spełniają nowe warunki.

– Nie poprzestajemy na reformie z ubiegłego roku, ale konsekwentnie rozwijamy i zmieniamy program.

Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, podkreślała, że nowe rozwiązania mają ułatwić dostęp do wsparcia, przy jednoczesnym pilnowaniu jakości prac i bezpieczeństwa beneficjentów.

Wyższe limity obejmą ocieplenie i wymianę stolarki

Maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne wzrosną o 10 proc. Podwyżka dotyczy ocieplenia ścian i innych przegród budowlanych, a także wymiany okien, drzwi zewnętrznych oraz bram garażowych.

W najwyższym poziomie dofinansowania nowe limity wyniosą:

• do 275 zł za metr kwadratowy ocieplenia ścian,
• do 1320 zł za metr kwadratowy stolarki okiennej,
• do 2750 zł za metr kwadratowy stolarki drzwiowej.

Podobnie zwiększone zostaną maksymalne kwoty w podstawowym i podwyższonym poziomie dofinansowania. Przy ustalaniu nowych limitów przeanalizowano dane Głównego Urzędu Statystycznego, oferty rynkowe oraz koszty wykazywane w rozliczeniach inwestycji.

Osoby korzystające z prefinansowania otrzymają więcej czasu na wykonanie prac objętych zaliczką. Termin zostanie wydłużony ze 120 do 180 dni. Z rozwiązania będą mogli skorzystać także beneficjenci mający umowy zawarte w naborze rozpoczętym 31 marca 2025 r., ale w ich przypadku konieczna będzie zmiana umowy.

Dokumenty łatwiejsze do uzyskania, ogrzewanie elektryczne z ograniczeniem

Potwierdzenie trwałego odłączenia starego źródła ciepła oraz dostosowania przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy. Takie dokumenty przygotują również osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Może to skrócić drogę do rozliczenia zakończonej inwestycji.

Beneficjenci korzystający z pomocy operatorów zyskają również możliwość przygotowania roboczej wersji wniosku w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie. Doprecyzowane zostaną ponadto zasady dotyczące urządzeń znajdujących się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.

Zmieni się także zakres wsparcia dla urządzeń grzewczych. Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 r., dotacja nie będzie obejmowała ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła.

Nie zmienią się natomiast podstawowe zabezpieczenia wprowadzone w reformie obowiązującej od 31 marca 2025 r. Nadal wymagane będą między innymi:

• audyt energetyczny,
• świadectwo charakterystyki energetycznej,
• przestrzeganie limitów kosztów kwalifikowanych,
• zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”,
• spełnienie kryteriów dochodowych,
• korzystanie z dotowanych urządzeń zgodnych z zasadami programu.

Wciąż nie będzie również dotacji do kotłów gazowych.

– Czyste Powietrze to nie tylko statystyki, tylko realne inwestycje na lata, zaś bezpieczeństwo beneficjentów to fundament naszego programu.

Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW, poinformował także o pracach nad bonem na audyt energetyczny. To rozwiązanie ma zostać jeszcze szczegółowo skonsultowane z samorządami.

Program działa od 2018 r. Do tej pory zawarto 971 tys. umów o dofinansowanie, a ponad 645 tys. inwestycji zakończono. Wypłacono prawie 22 mld zł, z czego ponad połowę w ciągu ostatnich dwóch lat. Dzięki wsparciu wymieniono ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła.

W gminach działa ponad 2 tys. punktów konsultacyjno-informacyjnych oraz ponad 1,4 tys. gmin pełniących funkcję operatorów. Około 44 proc. nowych wniosków składanych jest z ich udziałem, dlatego mieszkańcy Grybowa planujący termomodernizację powinni sprawdzić dostępne wsparcie konsultacyjne przed rozpoczęciem inwestycji.

na podstawie: UM Grybów.