W Nowym Sączu Mickiewicz wyszedł poza scenę. Tak zabrzmiały „Dziady”

Na dziedzińcu Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ klasyka polskiego dramatu dostała teatralne ciało, rytm i własną przestrzeń. Podczas 15. Narodowego Czytania „Dziady. Część II” zabrzmiały nie jak szkolna lektura, lecz jak żywy obrzęd, w którym granica między widownią a sceną stopniowo się zacierała.

• „Misterium Guślarza” zamieniło czytanie w pełne przedstawienie
• Guślarz, duchy i Widmo zbudowali opowieść o pamięci
• Narodowe Czytanie pokazało, że „Dziady” wciąż pracują na widzu

„Misterium Guślarza” zamieniło czytanie w pełne przedstawienie

W niedzielę, 6 września 2026 roku, na dziedzińcu Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu spotkały się dwa zespoły: Teatr Towarzystwa Dramatycznego MCK SOKÓŁ oraz Teatr Robotniczy im. Bolesława Barbackiego. Ich „Misterium Guślarza” wykorzystało tekst Adama Mickiewicza jako punkt wyjścia do opowieści o pamięci, winie, miłości, cierpieniu i skutkach ludzkich decyzji.

Nie było to klasyczne czytanie aktorów siedzących przy pulpitach. Słowo pracowało razem z ruchem, gestem, kostiumem i rekwizytem. Część działań przenosiła się poza scenę, dzięki czemu widzowie stawali się symboliczną częścią obrzędu. 🎭

Całość prowadziły postaci Guślarzy, przywołujących kolejne duchy i ich historie. Każda z nich niosła inny rodzaj doświadczenia - niespełnienie, cierpienie, samotność albo odpowiedzialność za własne czyny. Nad rytmem wydarzenia czuwała również muzyka, która nie była tylko tłem. Wyznaczała tempo obrzędu i wzmacniała kolejne odsłony misterium.

Guślarz, duchy i Widmo zbudowali opowieść o pamięci

W centrum przedstawienia znaleźli się Guślarz Ziemi, którego zagrał Mieczysław Filipczyk, oraz Guślarz Duchów w interpretacji Janusza Michalika. Barbara Soboń-Gurba wystąpiła jako Starzec i Strażniczka pamięci, a także dołączyła do Chóru i Chóru ptaków.

W role przywoływanych postaci wcielili się: Iga Lenartowicz jako Aniołek-Rózia, Xawery Michalski jako Aniołek-Józio i Kruk, Zbigniew Dziedzic jako Widmo oraz członek Chóru, Halina Lenartowicz jako Sowa i uczestniczka obu chórów, a także Wiktoria Bołoz jako Dziewczyna-Zosia, Pasterka i głos Chóru ptaków. Upiora i Gustawa zagrał Krzysztof Smaga.

Szczególne miejsce zajęło Widmo/Gustaw. Bohater od początku pozostawał blisko publiczności, a jego powrót na wcześniejsze miejsce stał się finałowym obrazem przedstawienia. Był wśród żywych, ale nie należał już do ich świata - mocny, prosty znak, który wybrzmiał bez dodatkowych objaśnień. 👻

Narodowe Czytanie pokazało, że „Dziady” wciąż pracują na widzu

Koncepcję „Misterium Guślarza” przygotowała Elwira Michalska. Zachowała oryginalne brzmienie Mickiewiczowskiego tekstu, a jednocześnie połączyła je z autorskim scenariuszem, układem scen i działaniami aktorskimi.

Dzięki temu 15. Narodowe Czytanie w Nowym Sączu stało się czymś więcej niż spotkaniem z literaturą. „Dziady. Część II” wybrzmiały jako doświadczenie teatralne i wspólnotowe - z widownią wciągniętą w rytm obrzędu, z pamięcią jako tematem przewodnim i pytaniami o ludzkie wybory, które nie tracą aktualności. ✨

na podstawie: Małopolskie Centrum Kultury.