Małopolska z rekordowym budżetem - miliardy na pociągi, drogi i bezpieczeństwo

W Małopolsce zaplanowano budżet przekraczający 4 miliardy złotych - to ramy dla największej od lat ofensywy inwestycyjnej. W centrum planów są transport i odporność regionu, ale też kultura, zdrowie i wsparcie rodzin. Z rozmowy z marszałkiem Łukaszem Smółką wyłania się obraz regionu, który chce przyspieszyć modernizację taboru, rozbudować sieć dróg i zwiększyć gotowość na kryzysy.

• Budżet przekuwa się na konkrety w transporcie i inwestycjach publicznych
• W Nowym Sączu – połączenie DK 87 z DW 969 i most na Dunajcu wśród faworytów
• Filharmonia im. Karola Szymanowskiego - projekt, który ma służyć kulturze i bezpieczeństwu

Budżet przekuwa się na konkrety w transporcie i inwestycjach publicznych

Projekt budżetu województwa zakłada ponad 4 miliardy złotych, z czego na wydatki inwestycyjne przeznaczono blisko 1,8 miliarda złotych. Największy ciężar spoczywa na transporcie i łączności - ten obszar ma otrzymać ponad 1,9 miliarda złotych, a w ramach inwestycji udział transportu sięga aż 65 procent. Marszałek podkreśla, że celem jest poprawa codziennej mobilności mieszkańców - krótsze dojazdy, nowocześniejszy tabor i lepsze połączenia.

“Naszym celem jest, by Małopolska była najlepszym miejscem do życia i pracy” - powiedział Łukasz Smółka.

Wśród planów jest zakup łącznie 25 nowych pociągów - do tej pory zakontraktowano 12 pojazdów, a harmonogram zakłada:

• pierwsze składy na torach - lato 2026,
• kolejne dostawy w 2028,
• zakończenie realizacji zamówienia w 2029.

Pojedynczy zespół trakcyjny pięcioczłonowy to koszt około 50 milionów złotych - a wartość całego kontraktu przekracza 1 miliard złotych. Do tego dochodzą inwestycje w zaplecze serwisowe oraz coroczne dopłaty do biletów i kursów autobusowych na poziomie blisko 400 milionów złotych.

W Nowym Sączu – połączenie DK 87 z DW 969 i most na Dunajcu wśród faworytów

W planie transportowym znalazły się zadania bezpośrednio wpływające na komunikację w regionie, także w kontekście Nowego Sącza. Realizowane lub przygotowywane roboty obejmują m.in. budowę połączenia drogi krajowej nr 87 z drogą wojewódzką nr 969 wraz z budową nowego mostu na Dunajcu. To przedsięwzięcie ma poprawić przepustowość i bezpieczeństwo ruchu w okolicach miasta oraz ułatwić wyjazdy z południowo-wschodniej części województwa.

Wśród innych dużych inwestycji drogowych są kontynuacje budowy obwodnic i łączników - m.in. etap II obwodnicy Proszowic, obwodnice Olszyn i Jankowic w ciągu DW 781, połączenia węzłów autostradowych A4 z drogami krajowymi i wojewódzkimi oraz prace przy obwodnicach takich miejscowości jak Lisza Góra, Niepołomice, Brzesko. Trwają też postępowania przetargowe i procedury ZRID dla kolejnych zadań.

Filharmonia im. Karola Szymanowskiego - projekt, który ma służyć kulturze i bezpieczeństwu

W obszarze kultury budżet przewiduje ponad 413 milionów złotych - w planach jest m.in. ogłoszenie rozstrzygnięcia konkursu architektoniczno-urbanistycznego na nową siedzibę Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie. Marszałek zapowiada, że po wyborze projektu i uzyskaniu pozwoleń umowa z wykonawcą może być podpisana na przełomie wiosny i lata. Nowy obiekt ma łączyć standardy architektoniczne z funkcjonalnością, a zarazem być projektowany z myślą o wykorzystaniu w sytuacjach kryzysowych jako obiekt wielofunkcyjny.

Poza filharmonią region planuje remonty i adaptacje innych obiektów kultury - np. Zamku Lipowiec, utworzenie Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem czy kontynuację prac przy Teatrze im. Juliusza Słowackiego.

Sekcję budżetu dotyczącą zdrowia uzupełnia blisko 250 milionów złotych na ochronę zdrowia - środki trafią m.in. na modernizacje w szpitalach: Rydygiera, św. Łukasza w Tarnowie, Śniadeckiego w Nowym Sączu oraz na zakup ambulansów i nowego wyposażenia.

Perspektywa mieszkańca - co z tego odczują zwykli ludzie

W praktyce skala środków oznacza krótsze i wygodniejsze podróże pociągiem dla rosnącej liczby pasażerów, lepsze połączenia autobusowe tam, gdzie nie ma torów, oraz sprawniejsze drogi wokół miast. Dla rodzin ważne będą programy wsparcia - w budżecie przewidziano kontynuację projektów takich jak Po pierwsze rodzina, Rodzina w Centrum i Małopolska Maluchom, a także programy stypendialne i inwestycje w Branżowe Centra Umiejętności, które odpowiadają na potrzeby rynku pracy. W obszarze bezpieczeństwa planowane są inwestycje o wartości około 1 miliarda złotych na schronienia tymczasowe, dostęp do wody w rejonach zagrożonych oraz wzmocnienie współpracy służb ratowniczych.

Dodatkowe informacje praktyczne - harmonogram najważniejszych terminów

• pierwsze nowe pociągi - lato 2026,
• kolejne dostawy taboru - 2028,
• realizacja całego zamówienia - 2029,
• obsługa linii autobusowych ma rozszerzyć się z 111 do 117 gmin w 2026 roku.

Kwestie finansowania i wyzwania

Marszałek wskazał też na problem niedoszacowania środków centralnych - Małopolska wnioskowała o ok. 41 milionów złotych, otrzymała znacznie mniej, co wymaga korekt i rozmów z rządem. Dlatego województwo dalej negocjuje i stara się wykorzystać środki unijne - poziom kontraktacji w programie Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027 jest wysoki i plasuje region na trzecim miejscu w kraju, z wynikiem blisko 60 procent oraz blisko 480 umów podpisanych o łącznej wartości ponad 2,8 miliarda złotych do końca listopada.

Dla mieszkańców oznacza to, że obietnice inwestycyjne mają realne finansowanie i harmonogramy - choć wiele zależy od przebiegu przetargów, dostaw i dalszych decyzji władz centralnych.

na podstawie: Urząd Miejski w Grybowie.